Derde Internationale Intersekse Forum

Van 29 november tot 1 december 2013 vond in Valetta (Malta) het Third International Intersex Forum plaats. Tijdens  het  forum werkten 34 vertegenwoordigers van 30 intersekse-organisaties uit de hele wereld aan een gezamenlijke verklaring. Voor NNID namen Miriam van der Have en Inge Intven deel aan deze conferentie.

In theorie lijkt het misschien moeilijk om 30 organisaties uit Noord- en Zuid-Amerika, Afrika, Australië, Azië en Europa op één lijn te krijgen. Maar de praktijk van het Derde Internationale Intersekse Forum heeft bewezen dat dit zeer zeker mogelijk is. Hoewel er belangrijke onderlinge verschillen van inzicht blijven bestaan, heeft het Forum een indrukwekkende verklaring opgeleverd die door alle organisaties wordt ondersteund. Dat de verklaring een Consensus Statement is (ieder punt in de verklaring is door alle deelnemende organisaties aanvaard), wil niet zeggen dat alle organisaties nu precies hetzelfde over de onderwerpen denken – compromissen waren niet te vermijden. Dat zoveel verschillende vertegenwoordigers van verschillende organisaties uit verschillende landen een consensus hebben bereikt, markeert een verschuiving in intersekse-advocacy van activisme naar politieke belangenbehartiging. Om deze consensus te bereiken hebben sommige organisaties op een aantal standpunten moeten inleveren. Daar staat tegenover dat zij op andere standpunten juist tegemoet zijn gekomen. Maar dat dertig organisaties nu samen optrekken, is belangrijk en heeft meer voordelen dan nadelen.

Verklaring

De meeste eisen in de verklaring leven al lang bij intersekse-organisaties, maar er zijn een aantal nieuwe onderdelen die we hier extra aandacht geven.

Geslachtsregistratie

Naar aanleiding van de op 1 november 2013 in werking getreden wetswijziging in Duitsland, is in de verklaring een voorstel opgenomen voor de registratie van het geslacht op de geboorteakte en in andere officiële documenten. Het mede door NNID opgestelde concept werd vrijwel ongewijzigd door het gehele forum overgenomen.

Uit de verklaring blijkt duidelijk dat de intersekse-organisaties niet tevreden zijn met de situatie in Duitsland. Vooral het gedwongen uitstellen van het toekennen van een geslacht wordt als problematisch ervaren omdat dit ongewenste chirurgie en stigmatisering in de hand werkt. Het Forum wil daarom dat een kind altijd het geslacht man of vrouw wordt toegekend. Als het kind oud genoeg is om zelf te beslissen, moet de mogelijkheid bestaan om een keuze te maken uit man, vrouw, niet vermeld (X) of een combinatie (MVof VM). De vermeldingen X, MV en VM moeten niet worden beschouwd als een ‘derde sekse’; X betekent niet meer dan dat het geslacht niet vermeld wordt en zegt niets over het geslacht of de genderidentiteit van de persoon in kwestie, terwijl MV en VM aangeven dat iemand vindt dat hij/zij zowel mannelijke als vrouwelijke kenmerken bezit. De aanduidingen MV en VM benadrukken dat geslacht een continuüm is en niet een dichotomie.

Omdat het toevoegen van extra ‘hokjes’ aan de geboorteakte discriminatie in de hand werkt, zien de dertig deelnemende organisatie unaniem het afschaffen van de geslachtsregistratie als een betere oplossing. Maar wetgeving voor het niet vermelden van het geslacht (X) en de combinaties MV en VM zal waarschijnlijk eenvoudiger te realiseren zijn en vormt daarom een goede tijdelijke oplossing.

Dit deel van de verklaring sluit goed aan bij het ‘grote gedurfde doel’ van NNID: “Sekse als continuüm, zonder taboe en zonder sociale- of medische stereotypering, voor 2025.”

Vertegenwoordigers van verschillende intersekse-organisaties werken aan de concepttekst over de registratie van het geslacht op de geboorteakte en andere officiële documenten.

Vertegenwoordigers van verschillende intersekse-organisaties werken aan de concepttekst over de registratie van het geslacht op de geboorteakte en andere officiële documenten.

Preïmplantie Genetische Diagnostiek

Voor het eerst wordt geëist dat Preïmplantatie Genetische Diagnostiek (PGD, ook bekend als embryoselectie) niet gebruikt mag worden om de geboorte van kinderen met een intersekse-conditie te voorkomen. In Nederland worden PGD-behandelingen uitgevoerd voor het Adrenogenitaal Syndroom (AGS/CAH) en Androgeen Ongevoeligheid Syndroom (AOS/AIS). In september 2013 heeft NNID aan PGD Nederland gevraagd welke ethische overwegingen ten grondslag lagen aan de indicatie van AGS en AOS voor PGD. Hoewel toegezegd, wachten we drie maanden later nog steeds op een antwoord.

Het besluit van het Forum is voor NNID reden om opnieuw contact op te nemen met PGD Nederland.

Samenwerking zonder instrumentalisatie

Aan het einde van de verklaring worden overheden, mensenrechtenorganisaties en media opgeroepen bij te dragen aan de rechten van mensen met een intersekse-conditie/DSD.  Kort samengevat is de kern van de boodschap ‘praat met ons, niet over ons, en zorg voor een level playing field’. Dat gelijke speelveld gaat over het betrekken van mensen met een intersekse-conditie bij mensenrechtenorganisaties, maar ook over het geld dat nodig is om intersekse-organisaties op hetzelfde professionele niveau te laten werken als holebi- en transgender-organisaties.

Ook de laatste alinea  van de verklaring is een indirecte oproep voor een level playing field. Hierin worden andere organisaties opgeroepen samen te werken met intersekse-organisaties, maar tegelijk wordt gevraagd intersekse niet te gebruiken als instrument voor het bereiken van de eigen doelen van die organisaties. Dit is een verwijzing naar de  berichtgeving rondom de eerdere genoemde wetswijziging in Duitsland. Sommige transgenderorganisaties kaapten de berichtgeving door de wetswijziging een ‘goede eerste stap naar een derde geslacht’ te noemen, waarbij de bezwaren vanuit intersekse-organisaties werden genegeerd.

This should be done in a spirit of collaboration and no-one should instrumentalise intersex issues as a means for other ends.

LHBT of LHBTI?

In de Valetta 2013-consensus ontbreekt een stellingname over het toevoegen van een I aan LHBT en dat is een teken dat hierover geen overeenstemming bestaat. Veel organisaties gaan er net als NNID van uit dat een I kan worden toegevoegd voor degenen die daar behoefte aan hebben en op voorwaarde dat de LHBT-organisaties dan ook werkelijk een beleid voor intersekse ontwikkelen. Maar in landen met een homofobe wetgeving kan de koppeling van intersekse met LHBT letterlijk levensgevaarlijk zijn omdat hiermee de suggestie wordt gewekt dat intersekse een vorm van homoseksualiteit is, terwijl op homoseksualiteit de doodstraf staat. Daarom wordt in Oeganda meestal de term ‘Atypical Sexual Development’ of  ‘Congenital Disorders’ gebruikt, in plaats van intersekse.

Toch is de verwerping van het toevoegen van een I aan LHBT ook geen optie, want in andere landen bieden LHBT-organisaties juist de enige ondersteuning die voor mensen met een intersekse-conditie beschikbaar is; daar bestaat dan meestal ook een organisatorische link tussen intersekse-emancipatie en transgender-emancipatie.

Door het ontbreken van overeenstemming over het toevoegen van een I aan LHBT, is het niet-optimaal te noemen dat juist de LHBTI-organisaties ILGA en ILGA-Europe de Internationale Intersekse Fora organiseren en ondersteunen. Maar op dit moment is die betrokkenheid niet te voorkomen omdat een wereldwijde koepel voor intersekse-organisaties ontbreekt. De aan ILGA en ILGA-Europe verbonden organisatoren hebben dit jaar wel hun uiterste best gedaan om de controle zoveel mogelijk aan de deelnemende organisaties over te dragen.

Malta IMG_1651_1000px

Organisaties die ontbreken

Om mensen met een intersekse-conditie zelf zoveel mogelijk bij het proces te betrekken, hebben ILGA en ILGA-Europe voor  het derde Internationale Intersekse-forum een ‘organiserend comité’ in het leven geroepen. Dit comité, bestaande uit Mani Mitchel ( Nieuw Zeeland), Hida Viloria (VS) en Mauro Cabral (Argentinië), aangevuld met Ruth Baldacchino en Silvan Agius van ILGA-Europe, heeft uitstekend werk verricht.

Toch was ook het organiserende comité het erover eens dat een volgende keer nog wat zaken kunnen worden verbeterd. Zo is het wenselijk dat de agenda voortaan eerder beschikbaar komt, zodat de deelnemers van tevoren met hun achterban kunnen overleggen. Ook over de samenstelling van het Forum is gediscussieerd. Het aantal deelnemers wordt beperkt door enerzijds de onmogelijkheid om efficiënt te communiceren als de groep te groot is en anderzijds door het beperkte budget van de organisatie. Veel deelnemers, vooral uit niet-westerse landen, zijn voor de reis- en verblijfskosten afhankelijk van een ‘scholarship’ (subsidie vanuit de organisatie). Om die reden is een ongelimiteerde deelname door organisaties die wél zelf alle kosten kunnen betalen ongewenst, want dit zou leiden tot een onevenwichtige geografische spreiding van de deelnemers.

Maar dit was niet de volledige verklaring waarom sommige aanvragen zijn afgewezen; ook een al te innige omarming van het acroniem DSD was reden om een organisatie niet toe te laten. Een paar keer is tijdens het Forum gezegd dat wie DSD zegt per definitie pathologisering van intersekse voorstaat, ongeacht of de eerste D voor Disorders of voor Difference staat. NNID is het uiteraard niet met die stelling eens.

Hopelijk zal dit bij de volgende editie van het International Intersex Forum geen probleem meer zijn, want uit de workshop Trauma bleek duidelijk dat ook veel activisten behoefte hebben aan lotgenotencontact en hulp bij de verwerking van psychologisch trauma. De verschillen zijn kleiner dan beide kampen denken. Door geen andere groepen uit te sluiten vanwege de naam, kan meer draagvlak worden gecreëerd en worden meer mensen betrokken bij demedicalisering en emancipatie.

De minister van Burgerrechten van Malta, Helena Daili, heeft ruim een uur gesproken met de deelnemers van het Forum. V.l.n.r: Ruth Baldacchino, Mani Mitchel, Helena Dalli, Hida Viloria en Silvan Agius.

De minister van Burgerrechten van Malta, Helena Dalli, heeft ruim een uur gesproken met de deelnemers van het Forum. V.l.n.r: Ruth Baldacchino, Mani Mitchel, Helena Dalli, Hida Viloria en Silvan Agius.

Public Statement by the Third International Intersex Forum

Between 29 November and 1 December 2013, the Third International Intersex Forum, supported by ILGA and ILGA-Europe, took place in Valletta, Malta. This event brought together 34 activists representing 30 intersex organisations from all continents.

Preamble:

We affirm that intersex people are real, and we exist in all regions and all countries around the world. Thus, intersex people must be supported to be the drivers of social, political and legislative changes that concern them.

We reaffirm the principles of the First and Second International Intersex Fora and extend the demands aiming to end discrimination against intersex people and to ensure the right of bodily integrity, physical autonomy and self-determination.

Demands:

  • To put an end to mutilating and ‘normalising’ practices such as genital surgeries, psychological and other medical treatments through legislative and other means. Intersex people must be empowered to make their own decisions affecting own bodily integrity, physical autonomy and self-determination.
  • To put an end to preimplantation genetic diagnosis, pre-natal screening and treatment, and selective abortion of intersex foetuses.
  • To put an end to infanticide and killings of intersex people.
  • To put an end to non-consensual sterilisation of intersex people.
  • To depathologise variations in sex characteristics in medical guidelines, protocols and classifications, such as the World Health Organization’s International Classification of Diseases.
  • To register intersex children as females or males, with the awareness that, like all people, they may grow up to identify with a different sex or gender.
  • To ensure that sex or gender classifications are amendable through a simple administrative procedure at the request of the individuals concerned. All adults and capable minors should be able to choose between female (F), male (M), non-binary or multiple options. In the future, as with race or religion, sex or gender should not be a category on birth certificates or identification documents for anybody.
  • To raise awareness around intersex issues and the rights of intersex people in society at large.
  • To create and facilitate supportive, safe and celebratory environments for intersex people, their families and surroundings.
  • To ensure that intersex people have the right to full information and access to their own medical records and history.
  • To ensure that all professionals and healthcare providers that have a specific role to play in intersex people’s wellbeing are adequately trained to provide quality services.
  • To provide adequate acknowledgement of the suffering and injustice caused to intersex people in the past, and provide adequate redress, reparation, access to justice and the right to truth.
  • To build intersex anti-discrimination legislation in addition to other grounds, and to ensure protection against intersectional discrimination.
  • To ensure the provision of all human rights and citizenship rights to intersex people, including the right to marry and form a family.
  • To ensure that intersex people are able to participate in competitive sport, at all levels, in accordance with their legal sex. Intersex athletes who have been humiliated or stripped of their titles should receive reparation and reinstatement.
  • Recognition that medicalization and stigmatisation of intersex people result in significant trauma and mental health concerns.
  • In view of ensuring the bodily integrity and well-being of intersex people, autonomous non-pathologising psycho-social and peer support be available to intersex people throughout their life (as self-required), as well as to parents and/or care providers.

In view of the above the Forum calls on:

  1. International, regional and national human rights institutions to take on board, and provide visibility to intersex issues in their work.
  2. National governments to address the concerns raised by the Intersex Forum and draw adequate solutions in direct collaboration with intersex representatives and organisations.
  3. Media agencies and sources to ensure intersex people’s right to privacy, dignity, accurate and ethical representation.
  4. Funders to engage with intersex organisations and support them in the struggle for visibility, increase their capacity, the building of knowledge and the affirmation of their human rights.
  5. Human rights organisations to contribute to build bridges with intersex organisations and build a basis for mutual support. This should be done in a spirit of collaboration and no-one should instrumentalise intersex issues as a means for other ends.

 

 Update: in een eerdere versie van dit artikel werd  Tony Briffa (Australië) ten onrechte genoemd als lid van het organiserende comité.

Comments

comments